ไขข้อข้องใจ! ถูกรางวัลที่ 1 รับ 6 ล้าน เงินจะอยู่ได้นานแค่ไหน? เปิดความจริงจากงานวิจัย

ชีวิตพลิกข้ามคืน! สำหรับคนธรรมดาที่หาเช้ากินค่ำ หากดวงเฮงถูกสลากกินแบ่งรัฐบาล “รางวัลที่ 1” รับเงินก้อนโต 6 ล้านบาทเข้าบัญชี แน่นอนว่านี่คือจุดเปลี่ยนครั้งใหญ่ แต่คำถามที่หลายคนสงสัยคือ หลังจากผ่านไป 5 ปี 10 ปี หรือ 20 ปี เงินก้อนนี้จะยังทำให้ชีวิตดีขึ้นอยู่หรือไม่? เพราะเรามักได้ยินเสียงลือเสียงเล่าอ้างว่า คนถูกหวยมักจะใช้เงินจนหมดตัวในเวลาไม่กี่ปี แต่ความจริงจากงานวิจัยทางเศรษฐศาสตร์กลับเผยให้เห็นอีกมุมที่ซับซ้อนกว่านั้น!

งานวิจัยชี้ “เงินรางวัล” เปลี่ยนชีวิตได้ยาวนานกว่าที่คิด เมื่อปี 2020 วารสาร The Review of Economic Studies ได้ตีพิมพ์งานวิจัยของ Erik Lindqvist, Robert Östling และ David Cesarini ซึ่งลงพื้นที่สำรวจความพึงพอใจในชีวิตของผู้เล่นลอตเตอรี่ในสวีเดนหลังถูกรางวัลไปแล้ว 5-22 ปี พบว่า ผู้ที่ได้เงินรางวัลก้อนใหญ่มีความพึงพอใจในชีวิต (โดยเฉพาะด้านการเงิน) เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และยังส่งผลดีลากยาวไปเกิน 10 ปี แม้ไม่ได้แปลว่าจะมีเงินเหลือเท่าเดิมก็ตาม

สอดคล้องกับงานวิจัยในปี 2016 จากวารสาร The Quarterly Journal of Economics ที่ใช้ข้อมูลทะเบียนทางการเงินของคนสวีเดน พบว่าคนถูกรางวัลไม่ได้ผลาญเงินจนหมดเกลี้ยงในพริบตา แต่พวกเขาทยอยใช้เงินไปตามกาลเวลา และความมั่งคั่งนี้ยังส่งผลในระยะยาว ลบความเชื่อที่ว่าคนถูกหวยต้องหมดตัวไวทิ้งไปได้เลย

ถูกหวยช่วยแก้หนี้ได้ถาวรจริงหรือ? ในทางกลับกัน งานวิจัยจากสหรัฐอเมริกาในปี 2011 (โดย Scott Hankins, Mark Hoekstra และ Paige Marta Skiba) ได้ศึกษาผู้ถูกรางวัล 50,000–150,000 ดอลลาร์ ในรัฐฟลอริดา พบว่าเงินรางวัลช่วยให้คนยื่นล้มละลายน้อยลงในช่วง 2 ปีแรก แต่พอเข้าสู่ปีที่ 3-5 แนวโน้มการล้มละลายกลับมาอีกครั้ง ซึ่งสะท้อนว่าเงินก้อนใหญ่ช่วยต่อลมหายใจได้ชั่วคราว แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะแก้ปัญหาหนี้สินได้ถาวร (ทั้งนี้ เป็นการศึกษาในกลุ่มคนที่มีความเปราะบางทางการเงิน)

ทลายข่าวลือ “คนถูกหวย 70% ล้มละลาย” หลายคนคงเคยเห็นข้อมูลแชร์ว่อนเน็ตว่า “70% ของคนถูกหวยจะล้มละลายในไม่กี่ปี” เรื่องนี้องค์กร National Endowment for Financial Education (NEFE) ของสหรัฐฯ ได้ออกมาชี้แจงชัดเจนในปี 2018 แล้วว่า ตัวเลข 70% นี้ไม่มีหลักฐานงานวิจัยใดๆ รองรับ และไม่ใช่งานวิจัยขององค์กร! จึงเป็นบทเรียนชั้นดีว่า ข้อมูลบนอินเทอร์เน็ตไม่ได้ถูกต้องเสมอไป

สมมติคนไทยถูกรางวัล 6 ล้านบาท จะอยู่ได้กี่ปี? สำหรับบ้านเรา หากรับเงินสุทธิ 6 ล้านบาท และไม่มีรายได้อื่นเลย (ไม่คิดดอกเบี้ย ไม่รวมเงินเฟ้อ หรือค่าใช้จ่ายฉุกเฉิน) ระยะเวลาที่เงินจะหมดขึ้นอยู่กับการใช้ชีวิตล้วนๆ ดังนี้

• ใช้เดือนละ 20,000 บาท : เงินจะอยู่ได้ 25 ปี
• ใช้เดือนละ 30,000 บาท : เงินจะอยู่ได้ประมาณ 16 ปี 8 เดือน
• ใช้เดือนละ 50,000 บาท : เงินจะอยู่ได้ 10 ปี
• ใช้เดือนละ 100,000 บาท : เงินจะอยู่ได้เพียง 5 ปี

บทสรุป ท้ายที่สุดแล้ว คนถูกรางวัลที่ 1 จะรวยไปได้กี่ปี ไม่มีคำตอบที่ตายตัว แม้ในไทยจะยังไม่มีข้อมูลติดตามระยะยาว แต่จากงานวิจัยต่างประเทศชี้ชัดว่า เงินรางวัลสร้างความมั่งคั่งได้เกิน 10 ปีแน่นอน การได้เงิน 6 ล้านบาทเป็นเพียง “จุดเริ่มต้น” ของโอกาสพลิกชีวิต ส่วนจะรักษาความมั่งคั่งนี้ไว้ได้นานแค่ไหน ไม่ได้อยู่ที่จำนวนเงิน แต่อยู่ที่ “วิธีบริหารจัดการเงิน” ของผู้โชคดีคนนั้นนั่นเอง